Vins de France: Home

Geschiedenis van de wijnbouw

De geschiedenis van de wijnbouw is nauw verbonden met de geschiedenis van de menselijke beschaving. Druivenplanten zijn al sinds de Oudheid gewild en werden toen al gedomesticeerd, en de ontwikkeling van de wijnbouw loopt gelijk met die van de handel door de eeuwen heen. Langzamerhand zijn er steeds meer productiegebieden bijgekomen en op dit moment zijn overal ter wereld wijngaarden te vinden. Wijn is soms het symbool van macht, soms van welvaart en dan weer van het goede leven. Wijn zoals wij die kennen heeft een bewogen geschiedenis achter de rug.

Oorsprong van de wijnbouw

Een druivenplant in de vrije natuur is een wilde slingerplant die heel snel groeit. Vermoedelijk was de Kaukasus, op de grens met Turkije, Rusland en Iran, het eerste gebied waar de mens de druivenplant temde voor de wijnbouw. De wijnbouw verspreidt zich vervolgens, via Perzië tot India en China, naar het oosten, maar vooral richting het westen. In het westen verovert de wijnbouw vanaf de Middellandse Zee de hele wereld dankzij de Grieken en de Feniciërs. Tegenwoordig wordt er op alle continenten wijn verbouwd.

2500 jaar voor Christus.

In Mesopotamië (het huidige Irak) en in de Nijlvallei levert beeldhouwwerk het bewijs dat er in deze tijd al wijngaarden waren en dat er sprake was van georganiseerde wijnbouw. De wijnbouw, oorspronkelijk afkomstig uit de Kaukasus, bereikt het oude Egypte.

525 jaar voor Christus.

In deze periode ontwikkelt de zeehandel zich aan beide kanten van de Middellandse Zee. Dit maakt deze regio tot een van de meest welvarende gebieden van die tijd.

200 jaar voor Christus.

Tijdens de Han-dynastie verschijnt de wijnbouw ook in China.

De Gallo-Romaanse periode

De Romeinse provincie Gallia Narbonensis, machtig met een strategische ligging, is een groot productiegebied van wijn dat bijdraagt aan de verspreiding van de wijnbouw in het gebied rondom de Middellandse Zee. De Allobroges, een Gallisch volk uit de regio Grenoble, introduceert de wijnbouw tijdens hun veroveringen in het noorden van het gebied. Tegelijkertijd selecteren de Bituriges Vivisci een druivensoort die geschikt is voor een regenachtig klimaat en vestigen ze een wijngaard bij het huidige Bordeaux in de buurt. Zij versterken hiermee hun handelspositie.

80

Burdigala (het huidige Bordeaux) wordt de hoofdstad van de Romeinse provincie Aquitanië. De wijnbouw komt ook hier op.

92

Keizer Domitianus geeft het bevel om de wijnstokken in Gallia Narbonensis te verwijderen, aangezien deze productie een steeds grotere bedreiging voor de Italiaanse wijnen is. Hierdoor houdt 50% van de mediterrane wijngaarden op te bestaan.

270

De wijze Probus geeft de Galliërs het recht op het vestigen van wijngaarden en het produceren en het verhandelen van wijn.

De Middeleeuwen

Er tekent zich een nieuwe geografische indeling binnen de wijnbouw af. De bisschoppen, vooraanstaande personen, vinden het belangrijk om een wijngaard van hoge kwaliteit rondom de stad te onderhouden. Het aantal kloosters groeit erg snel in de talrijke productiegebieden; deze zorgen hier voor gastvrijheid. In een tijd waarin er nauwelijks communicatiemiddelen bestaan, wordt er elk jaar al 750.000 hl wijn van Bordeaux naar Engeland geëxporteerd.

1098

In Cîteaux sticht priester Molesmes de gemeenschap van de cisterciënzers. Ze zijn de eersten die de druivenplant selecteren, de productie verbeteren en op zoek gaan naar de beste bodem en het beste microklimaat.

18 mei 1152

Eleonora van Aquitanië trouwt met Hendrik II van Engeland. Dit huwelijk heeft een gunstig effect op de wijnexport van Bordeaux naar Engeland.

1310

Meester Vital Dufour, prior van Eauze (Gers, Frankrijk), stelt een wetenschappelijke encyclopedie samen met de titel Livre très utile pour conserver la santé et rester en bonne forme (’Zeer nuttig boek om gezond en in goede vorm te blijven’).

Dit werk met therapeutische bedoelingen, bewaard in de bibliotheek van het Vaticaan in Rome, is de eerste verwijzing die het mogelijk maakt de oorsprong van Armagnac te dateren. De auteur noemt veertig goede eigenschappen van Aygue Ardente, de eau-de-vie die later de naam zal krijgen van het grondgebied waar deze wordt bereid: de Armagnac. De Armagnac is de oudste eau-de-vie van Frankrijk.

1336

Oprichting van de wijngaard Clos Vougeot in Bourgondië door de monniken van de abdij van Cîteaux. Dit is het eerste goed gestructureerde wijngebied, en het legt de basis voor de waardering van wijn in Bourgondië.

1395

Uit angst dat de nieuwe, productieve druivensoorten de kwaliteit van de Bourgondische wijnen zouden verlagen, voert Filips de Stoute een verbod in op het verbouwen van de Gamay-druif in Bourgondië, ten gunste van de Pinot noir.

Ontwikkeling van de handel

In de 16e eeuw wordt de uitbreiding van de Franse wijnbouw gestimuleerd door de Nederlanders. Zij importeren witte wijnen om ze te distilleren tot ‘brandevijns’. Deze Europese markt voor eau-de-vie is bevorderlijk voor de opkomst van cognac en armagnac een eeuw later. Nog later zal gedistilleerde drank de hele wereld veroveren.

Aan het eind van de 17e eeuw wordt er steeds meer gebruik gemaakt van flessen en kurken. Dit brengt nieuwe mogelijkheden voor wijnhandelaren met zich mee, doordat het bewaren en vervoeren van wijn gemakkelijker wordt. Dankzij de opkomst van het spoorwegennet wordt wijn een Franse nationale drank. 




1579

Nederland scheidt zich af van Spanje en stoot Engeland langzaam van de troon als grootste afzetgebied van Franse wijn. Aquitanië is inmiddels een Franse provincie geworden.

1668

In de abdij van Hautvillers ontdekt de benedictijner monnik Dom Pérignon het principe van mousserende wijn.

1791

De wet van 22 juli 1791, de eerste op dit terrein, beschermt consumenten tegen vervalsing en bedrog op het gebied van drank. De wet legt een boete of een gevangenisstraf op aan iedereen die nepdrank verkoopt op basis van ‘schadelijke mengsels’.

1854

Een grote oïdumepidemie verspreidt zich over de Franse wijngaarden en brengt de wijnproductie in moeilijkheden. In Zuid-Frankrijk verwoest de epidemie bijna tweederde van de wijngaarden. De gevolgen zijn erg groot, vooral voor families die direct van de wijnbouw leven. Als gevolg vertrekt de bevolking massaal naar andere oorden. In drie jaar zakt de wijnproductie van 39 miljoen naar 11 miljoen hectoliter.

Druifluis

Aan het einde van de eeuw verwoest de druifluis de Franse wijngaarden. Deze minuscule gele bladluis uit Amerika tast de wortels van de druivenplanten aan en vernietigt vanaf 1864 beetje bij beetje de helft van de wijngaarden. Door Franse druivensoorten te enten op Amerikaanse wijnstokken die immuun zijn voor druifluis, rijst de wijnbouw weer op uit de as. De crisis heeft een tekort aan wijn als gevolg en wakkert frauduleuze praktijken aan: bepaalde streekwijnen worden uit andere streken gehaald en er worden zelfs kunstmatige wijnen op de markt gebracht. Deze situatie bespoedigt het bij de wet definiëren van wijn als ‘product dat ontstaat door volledige of gedeeltelijke gisting van druiven of van vers druivensap’.

Louis Pasteur. © DR

 

1866

Pasteur vergroot het begrip van de microbiologie. Daardoor kan de wijn beter worden bewaard en beter rijpen.

1868

De plantkundige Planchon gaf de verwoestende druifluis de naam ‘phylloxera vastarix’.

1905

Oprichting van de ‘administration des Fraudes’, die sindsdien toezicht houdt op onregelmatigheden op het gebied van wijnproductie en wijnhandel in Frankrijk.

Moderne wijnbouw

Door de invoering in 1936 van een systeem dat het eigen karakter en de kwaliteit van de wijnen beschermt, bevordert Frankrijk de opkomst van erkende en dynamische wijngaarden. Het invoeren van de appellations d’origine contrôlée (AOC, gecontroleerde oorsprongsbenamingen) brengt de gehele wijncultuur naar een hoger niveau naarmate de landbouwkundige en oenologische vooruitgang zich verspreidt in de wijnbouw en wijnproductie. Aan het eind van de jaren ‘60 worden de Vins de Pays bedacht. Deze zorgen voor herstructurering van de wijngaarden, wat een hogere kwaliteit oplevert. De technische vooruitgang breidt zich snel uit en maakt de Franse wijnproductie wereldwijd befaamd.

1935

Oprichting van het ‘Comité National des appellations d’origine des vins et eaux-de-vie’, dat in 1947 het INAO, Institut national des appellations d’origine (nationaal instituut oorsprongsbenamingen) wordt. De eerste AOC-wijnen worden geproduceerd.

1955

Het universitair diploma voor oenoloog wordt ingevoerd, zodat de wijnindustrie kan profiteren van aanzienlijke technische en wetenschappelijke bijdragen.

1983

Oprichting van het ‘Office national interprofessionnel des vins’ (Onivins), een openbare organisatie die als taak heeft om de wijnsector te beheren. Deze organisatie fuseert in 2005 met de Oniflhor, en uit deze fusering ontstaat het ‘Office national interprofessionnel des fruits, des légumes, des vins et de l’horticulture’, ofwel Viniflhor.

1991

Afkondiging van de wet Évin, die regels beschrijft voor reclame voor alcoholische dranken in Frankrijk.

2009

Publicatie van een reglement van de Europese Unie waarin de Europese kwaliteitslabels ‘appellations d’origine protégée’ (AOP, beschermde oorsprongsbenaming) en ‘indications géographiques protégées’ (IGP, beschermde geografische aanduidingen) worden vastgelegd. Dit reglement zorgt ervoor dat de Vins de Pays erkend worden als IGP op basis van specifieke voorwaarden. Tegelijkertijd worden de ‘Vins de table’ (tafelwijnen) gegroepeerd onder de naam Vins de France. Wat de VDQS (vins délimités de qualité supérieure, wijngebied van superieure kwaliteit) betreft, deze verdwijnen en krijgen de status AOP of IGP.

Als u de lijst met AOP- en IGP-wijnen wilt raadplegen, ga naar de website van het INAO: http://www.inao.gouv.fr/public/home.php?pageFromIndex=produits/index.php~mnu=145
Bij Type/Catégorie: kies ‘4.1 vins’
Bij Signe kiest u ‘AOP’ of ‘IGP’

2012

Publicatie van een Europees reglement, die de wijnprocedures beschrijft die in de biologisch landbouw gebruikt mogen worden. Met deze methodes kan biologische wijn verkregen worden uit biologische druiven. Wijn die op deze manier verkregen wordt mag het keurmerk ‘biologische wijn’ dragen. Het Europese logo van de biologische landbouw staat op het etiket.

© DR

ONTDEK
DE VINS DE FRANCE

WELKOM

Selecteer uw land en geboortejaar

Verplichte velden